“Afrikaans se grootste bedreiging is isolasie”

ATKV, Februarie 2019

Afrikaans moet hande met ander Afrikatale vat om te verseker dat die sprekers van die taal nie geïsoleer word nie.

Dít was die boodskap van dr. Christa van Louw, destydse voorsitter van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans, tydens die 14de Johan Combrink-gedenklesing in Ceres, in die Wes-Kaap.

Dié lesing word jaarliks deur die Vriende van Afrikaans (VVA), ’n divisie van die ATKV, aangebied. Vanjaar se gedenklesing het saam met die viering van Internasionale Moedertaaldag (21 Februarie) geval.

“Ons moenie Afrikaans as ’n minderheidstaal sien nie, want dan dink ons ons het minder mag.”

Johan Combrink was ’n taalkundige, professor in taalkunde aan die Universiteit Stellenbosch, voorsitter van die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en skrywer van verskeie taalkundige boeke. Christa was ook een van die laaste studente om haar doktorale studie onder hom te doen.

Volgens Christa deel Afrikaans en ander Afrikatale ’n slegte posisie teenoor Engels, maar daar is tog hoop vir dié tale.

“Ons moet ons eie hulpmiddels inspan om almal se tale te laat uitstyg, want so skep ons ’n diverse meerderheid, nie geïsoleerde minderhede nie,” sê sy.

“Afrikaanse kinders doen steeds goed, want daar is ondersteuning vir hulle; maar hoe kan ’n Xhosasprekende kind in Xhosa geleer word, as daar nie geleenthede vir hom/haar geskep word nie? Afrikaans moet dus hande vat met ander tale en Afrikaanssprekendes moet die voorlopers word om ander tale te help bemagtig.”

Christa gaan verder om te verduidelik dat die meerderheid Afrikaanssprekende mense onder die broodlyn leef.

“As ons niks daaraan doen nie, mors ons ons tyd, want ’n honger mens soek brood, die taal waarin die brood gevra of gegee word, is van min belang.”

Sy sê die oplossing vir dié uitdagings is opheffingswerk.

“Ons moet ander mense ook leer glo hulle kan suksesvol wees, eers dan kan ons hulle weer help om suksesvol in hul onderskeie moedertale te wees.”

Volgens Karien Brits, bestuurder: taal by die ATKV, poog dié organisasie om juis brûe met ander moedertaalsprekers te bou.

“Die ATKV gebruik taal om nasiebou te bevorder en reik daarom ook uit na ander taalgemeenskappe met sy Afrikaans vir Almal-projek.”

Vir meer inligting oor die VVA se werksaamhede klik hier. Om betrokke by die Afrikaans vir Almal-projek te raak klik hier. – Izak de Vries

Advertisements
Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Lewer kommentaar

Nuwe Vrye Weekblad aankondiging

Vrye Weekblad, Februarie 2019

’n Kort geskiedenis

Toe Vrye Weekblad 25 jaar gelede sy deure moes sluit, het ons ietwat oneerbiedig verklaar: ons fade nie, ons fokof.

Wel, Vrye Weekblad is terug. Met mening. Aanlyn dié keer. Geen boom word opgeoffer sodat jy op hoogte kan bly nie.

En geen minister kan ons gebied om drieduisend keer die normale registrasiefooi as ’n koerant te betaal soos wat Kobie Coetsee in 1988 gedoen het nie.

Die tyd vir Vrye Weekblad II is reg en die behoefte daaraan is duidelik.

Ons missie vandag is fundamenteel dieselfde as in 1988: soek die feite; wys geen genade vir diegene in magsposisies nie; sny deur die mis en rook en geraas en kom by die waarheid uit. Ons taak is om ’n ingeligte openbare mening te help skep en so ons demokrasie te dien.

Maar die omgewing is vandag gans anders as in die turbulente laat 1980’s en vroeë 1990’s. Suid-Afrika is vandag ’n konstitusionele demokrasie, ’n oop gemeenskap met vryheid van spraak wat in die grondwet verskans is.

Dit was waaroor Vrye Weekblad destyds gedroom en voor gewerk het.

Ons is trots op die rol wat ons gespeel het. Geen voorbehoude nie.

Ons het beslis nié gewerk vir wat die laaste dekade of so in die land gebeur het nie: staatskaping, korrupsie, wanadministrasie, magsmisbruik, hebsug, goedkoop populisme, onverdraagsaamheid en raspolitiek.

Soos apartheid en rassisme destyds ons teiken was, só gaan dié verskynsels Vrye Weekblad II se teiken wees. Ons gaan weer teen etniese mobilisering, wit en swart, baklei.

Ons het onsself destyds ’n progressiewe stem genoem. Ons is dit steeds. Onder progressief verstaan ons verdraagsaamheid, oopheid vir nuwe idees en oortuigings, nie-rassigheid (ons definisie daarvan verskil dalk van dié van die regerende party en regse drukgroepe), lojaliteit teenoor die grondwet, ’n verbintenis tot menswaardigheid en tot reg en geregtigheid, ’n erkenning van die nalatenskap van ons bittere verlede en ’n onderneming om ’n meer regverdige en voorspoedige Suid-Afrika te help bou.

Vrye Weekblad II is geensins ’n Afrikaner-publikasie nie. Dit is ’n Suid-Afrikaanse webkoerant in Afrikaans. Vir almal wat Afrikaanssprekend is of Afrikaans verstaan.

Hoekom juis nou Vrye Weekblad laat herleef? Ons is lankal erg gefrustreerd met die bestaande Afrikaanse media. Ons is ’n Afrikaanse mediahuis, klink dit vir my is die houding, so ons het ’n gevange lesers/kykerskorps en kan dus maar middelmatig wees. En ons is so skytbang vir die lawaaieriges regs van ons dat ons liewer by hulle gaan witvoetjie soek. Geen energie nie, geen avontuurlustigheid nie, geen vonk van kreatiwiteit nie. Misdaad en celebrities is die hoofmaal.

Kieskeurige, denkende Afrikaanse lesers verdien beter. Hulle hoef hulle nie na Engelse publikasies te wend nie. Vrye Weekblad is terug. Ons wil weekliks nuus, menings, ontledings en essays van wêreldgehalte publiseer.

Ons gaan elke Vrydagoggend met ’n heel nuwe aanbieding na vore kom, en elke weeksdag met ’n bulletin en, waar paslik, nuwe berigte.

Saam met my in die kernspan is die gewese adjunk-redakteur van Vrye Weekblad, Jacques Pauw, deesdae nog beroemder na sy boek The President’s Keepers, en Anneliese Burgess, wat in Vrye Weekblad se dae by ons sustertydskrif Die Suid-Afrikaan was. Ons drie het ook jare lank by SAUK-programme soos die TRC Special Report en Special Assignment saamgewerk. Die gesoute joernalis Adri Kotze in Londen is ons Europese korrespondent. En dan het ons ’n ryk oes van van die beste joernaliste, skrywers en ontleders in Afrikaans wat gereeld vir ons gaan skryf.

Die grootste nagmerrie met die oorspronklike Vrye Weekblad was nie soseer die staat se houding en optrede nie, maar die finansies. Die meeste adverteerders was skrikkerig vir ons, en van dié wat wel belang gestel het, is deur die owerhede geintimideer om te onttrek.

Vrye Weekblad II het die finansiële steun van Tiso Blackstar Group, uitgewers van onder meer Business Day, Financial Mail, Sunday Times en Sowetan. Ons is baie gemaklik met ons vennote.

Ons beplan om in Maart ons eerste uitgawe op die web te sit.

Max du Preez

 

Sien ook:  Vrye Weekblad herleef met Max du Preez as redakteur

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | 1 Kommentaar

Trump en God: Dan is ek nie ’n Christen nie

Charles Smith, Netwerk24, 15 November 2018

Ek gaan iets hier reguit sê en ek verwag om deur regses gekruisig te word: As Donald Trump God in sy hoek sleep, wil ek nie ’n Christen genoem wees nie.

Kort nadat Trump op ’n weersinswekkende wyse op die CNN-joernalis Jim Acosta op ’n mediakonferensie in die Withuis geskreeu het, het hy vertel hoe “lief hy vir God is”. Hy het dit ’n paar keer herhaal.

Acosta wou van Trump weet hoekom hy die groep mense, meestal vroue en kinders sonder heenkome wat deur Sentraal-Amerika na die Amerikaanse grens stap, ’n “inval” noem toe hy as ’n “ongeskikte, aaklige persoon” verskreeu is.

Die Amerikaanse president, magtigste man in die wêreld, het reeds soldate na die grens gestuur en gedreig die immigrante sal geskiet word as hulle durf klipgooi. Dit is die ou wat vertel hoe lief hy God het.

Natuurlik speel Trump heeltyd vir sy ondersteuners aan die regterflank, waarvan die meeste die evangeliste is – die groep wat amptelik verklaar het dat God Trump in die Withuis geplaas het. Dis die groep wat worship met die Bybel en die vuurwapen in die hand. “God and guns” is hul nieamptelike leuse.

Dit is nie Trump se geloof of sy afstootlike gedrag wat my afsit van sy soort godsdiens nie. Ook nie die hele gevoel van valsheid daaromtrent nie. Hy sê hy probeer die laaste paar jaar ’n “goeie lewe” lei. Dalk moet hy net sy mond en sy Twitter-dreigemente dophou. O, en sy rassisme, gedrag en taalgebruik teenoor vroue en sy optrede teenoor mense in die algemeen.

Trump se dom, gevaarlike spel met nasionalisme rondom die 100ste herdenking van die einde van die Eerste Wêreldoorlog én te midde van al hoe meer skokkende skietvoorvalle in sy eie land waarin honderde mense doodgeskiet en vermink gelaat word deur meestal sy regse ondersteuners, behoort deur die wêreld gevaarligte te laat afgaan. Hy trek bloot sy skouers op – al is kerke en sinagoges onder die teikens.

Die wêreld behoort bedag te wees op enige vorm van nasionalisme of fascisme. Veral waar dit sy oorsprong in godsdiens het. Enige leier wat sy sout werd is, sal alles doen om van die wêreld ’n beter plek te maak – vir almal.

Dit bring veral sy beleid oor die omgewing in die prentjie. Trump is ’n koudbloedige kapitalis wat ryk geword het deur mense in te loop en belasting te ontduik. Alles draai om hom – ook sy beleid. Hy voel vere vir ’n aarde wat besig is om soos Kalifornië op sy voorstoep te verkool.

Kerke sal moet waak teen die populisme en die ek-godsdiens. Praat oor die gevare van die welvaartteologie.

Die Christendom gaan vir my oor medemenslikheid, liefde, omgee en om die wêreld ’n beter plek te maak. Maar voor ons oë word die aarde in die naam van God vernietig. En baie jil saam.

Dit is hoe Jesus gekruisig is. Presies so.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Lewer kommentaar

Dít het my die mens help maak wat ek nou is

Dana Snyman, Netwerk24, 17 November 2018

As jy lê en eet, gaan jy horings kry. As jy met nat hare gaan slaap, gaan jou neus muf. Pampoen laat jou hare krul. Beet gee jou rooi wange. As jy met vuur speel, gaan jy jou bed natmaak. As jy met jouself speel, gaan jy hare op jou hande kry.

Van lekker lag, kom lekker huil. As jy kougom insluk, gaan jy ’n knoop in jou derms kry. As jy op ’n Sondag naaldwerk doen, gaan die naald in God se oog steek. Betaal is die Wet van Transvaal. Doen jou bes. Rus roes. Werk en spaar. Kry houding. Kinders word gesien en nie gehoor nie. Uie blaas jou op. Tugtig diegene wat jy liefhet.

Neem uit die verlede wat goed is, en bou die toekoms daarop. Seuntjies wat fluit, word by die deur uitgesmyt. Was die skottelgoed saans voordat jy gaan slaap, want netnou moet die dokter kom huisbesoek doen. Joga is sonde.

Braaivleis, rugby, sonskyn en Chevrolet. Bruce Lee is dood omdat hy te fiks was. Elvis is dalk nie dood nie. Ons dien. Ons bou. Ons elkeen gaan eendag ’n nommer op ons hand hê waarsonder jy niks kan koop nie.

Waak en werk. Nadat jy geëet het, mag jy nie swem nie, want jy kan ’n hartaanval kry. Speel jy ’n ACDC-plaat agteruit, kry jy satanistiese boodskappe wat jou onderbewuste indring en jou lelike dinge laat doen wat jy nie wil doen nie. Skiet jy ’n tiensentstuk die lug in en klap dit voor die Griek in sy kafee op die toonbank neer, sal hy vir jou ’n kondoom gee.

Wat is ’n huis sonder ’n moeder? Bloemfontein is die onheilshoofstad van Suid-Afrika. As al die Chinese op aarde op dieselfde oomblik ’n voet die lug in spring en hulle land weer gelyk op die grond, sal dit die aarde uit sy wentelbaan ruk. Die Apostolies kry nie wyn in hul nagmaalkelkies nie, hulle kry koeldrank.

Die Oppenheimers is deel van die Illuminati wat saam met die Rockefellers en die Vrymesselaars ’n wêreldregering wil vestig.

Swart mense kan nie swem nie. Swart mense kry nie maklik warm nie. Hulle verstaan net een taal. As Nelson Mandela uit die tronk kom, sal hy al die wittes die see in jaag.

Die man is die hoof van die huis. Die waarde van ’n vrou is ver bo dié van korale. Vervul jou roeping. Was jou klere met kouewater-Omo. Bid sonder ophou. Die mens wik, maar God beskik.

Moenie met ’n mond vol kos praat nie. ’n Man huil nie. Onthou net: Liefde is blind, maar die bure nie. Dis nonsens, ek het net wit bloed in my. Stem reg, stem Nasionaal.

Gary Player is ons grootste diplomaat. Vriendelikheid kos niks. In die sweet van jou aangesig sal jy jou brood verdien. Hou koers. Arbeid adel. Pasop vir die blinde sambok. God slaap nie. Alles sal regkom, sê Jan Brand.

Al hierdie waarhede, halwe waarhede en versinsels, tesame met ’n eng interpretasie van die Bybel en die geskiedenis, het my karakter help vorm, my die mens help maak wat ek is. Hier in Afrika. In Afrikaans. Alles wat ek is, is vervleg met Afrikaans, en met Afrika.

Ek is ’n onrehabiliteerbare Afrikaner.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Lewer kommentaar

Verseker samewerking so

Max du Preez. Netwerk24, 23 April 2108

Die reaksie van swart Suid-Afrikaners op AfriForum se plan om die EFF-leier, Julius Malema, weens beweerde korrupsie en tenderbedrog te vervolg, was oorweldigend negatief.

Dit is wraak oor Malema se agitasie oor grond, sê sommiges. Ander beskuldig AfriForum van rassisme en sê dit is tipies van Afrikaners.

Te oordeel na die reaksies in die hoofstroommedia en sosiale media word die AfriForum-aksie wyd as ’n regse, wit aanslag op swart gesien.

Nou is dit natuurlik ook waar dat die nasionale vervolgingsgesag die prima facie-getuienis dat Malema in 2012 by tenderbedrog in Limpopo betrokke was, geïgnoreer en nagelaat het om hom te vervolg.

Malema het destyds soos ’n multi-miljoenêr geleef, waarskynlik as gevolg van dié aktiwiteite.

Dit is ongesond en onaanvaarbaar. Politieke verantwoordbaarheid is juis erg gebrekkig in ons samelewing. As Malema korrup is/was, moet dit oopgevlek word, veral ook omdat daar ’n kans is dat hy ná volgende jaar se verkiesing deel van ’n regerende alliansie met die ANC gaan wees.

Met alles wat ek van AfriForum en Solidariteit weet, en uit my eie ervaring van interaksies met hulle, moet ek sê dat my eerste reaksie op hul aankondiging ook was dat dit deur wraaksug op ’n militante swart politikus eerder as deur die bevordering van regsoewereiniteit gemotiveer is.

AfriForum het ’n hoogs suksesvolle resep as ’n drukgroep en stemmingmaker. Dit is ’n kombinasie van doeltreffende optrede in plaaslike gemeenskappe waar goed skeef loop, diens aan lede, deelname aan regsgedinge, ’n aanwakker van Afrikaners se vrese as minderheidsgroep en die aanblaas van wit paranoia om nóg lede te werf.

Hulle tree so nou en dan vir iemand op wat nie ’n wit Afrikaner is nie om hulself as ’n burgerregte-organisasie te kan bemark eerder as die Afrikaner-nasionalistiese organisasie wat hulle werklik is.

AfriForum is waarskynlik die mees kapitaalkragtige nie-regeringsorganisasie in Afrika. Hulle het dus, so lyk dit, gekom om te bly.

Die beswaar wat ek en vele ander Afrikaners en ander wit mense het, is dat swart medeburgers ons almal met die AfriForum-kwas verf. Daarby is ek oortuig dat AfriForum/Solidariteit se politieke aanslag niks goeds vir my en my kinders se toekomstige vreedsame naasbestaan in Suid-Afrika inhou nie.

Eintlik behoort AfriForum ’n politieke party te stig en aan nasionale verkiesings deel te neem. Die leiers se ontkenning dat hulle ’n politieke organisasie is, is ’n klug – Af­riForum tree byvoorbeeld reeds as politieke party by universiteite op.

Maar ek hoop AfriForum gaan in die onstuimige dae wat voorlê agterkom dat hul optredes reaksionêr en teenproduktief is.

Daar is plek vir ’n nugter, redelike stem wat oor die belange van minderheidsgroepe wil waak, maar nie vir ’n aggressiewe een wat rassepolarisasie bevorder nie.

Ek wens hulle wil ’n slag by die lot van die Afrikaanssprekendes in bruin woonbuurte betrokke raak wie se lewens deur bendegeweld hel gemaak word. Loods ’n projek om die erge rassisme deur eie ondersteuners te bekamp.

Gebruik jul aansienlike finansiële en menslike hulpbronne en gaan help by die vrot hospitale en swart skole waar die regering die mense so klaaglik faal. Hou op om studente-ondersteuners as militia op universiteite te gebruik en reël eerder uitreikaksies na swart studente.

Doen private vervolgings teen ander mense as dié wat as jul swart vyande gesien word, soos die slagters van Marikana. Hou op om plaasmoorde as ’n emosionele werwingsmetode te gebruik en fokus daarop om plase te beveilig.

Raak ontslae van die apartheid-ontkenners in jul leierskorps.

Dán sal die res van ons ophou om julle as ’n spul geldgierige rassiste en etniese nasionaliste te sien en saam met julle werk.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | 1 Kommentaar

Sampie was ’n vegter teen onreg

Murray La Vita, Netwerk24 17 Februarie 2018

Met die afsterwe van Sampie Terreblanche het ’n groot en belangrike stem teen onreg stil geword, skryf Murray La Vita.

Die Stellenbosse ekonoom en emeritusprofessor Sampie Terreblanche, wat op 17 Februarie in die ouderdom van 84 aan breinkanker gesterf het, het hom vir die grootste deel van sy lewe in sy werk en andersins uitgespreek teen die uitbuiting van arm, hoofsaaklik swart, Suid-Afrikaners.

In ’n onderhoud op 16 April 2014 oor sy boek Verdeelde Land – Hoe die oorgang Suid-Afrika gefaal het, het hy met ’n stem skor van ontsteltenis gesê dié toedrag van sake gee hom koue rillings.

“Waarmee is ons besig in Suid-Afrika? Ek het ’n . . . ek kan maar amper sê . . . obsessie is seker nie ’n goeie woord om te gebruik nie . . . ek het ’n díng daaroor dat die blankes losgekom het met die samesprekings oor die oorgang, dat daar hoegenáámd geen besluit was daaroor dat hulle hulle in die vorige honderd jaar, van 1894 tot 1994 . . . die swart mense meedoënloos uitgebuit het nie.

“Jy weet, hierdie hooghártige houding van blankes dat die armes arm is omdat hulle slég is! Goeie genugtig! Waar kom ons daaraan?”

Vrystater

Solomon Johannes (Sampie) Terreblanche is op 17 April 1933 in Kroonstad gebore. Sy pa was ’n boer in die distrik Edenville in die Vrystaat. Nadat hy aan die Hoërskool Edenville gematrikuleer het, het hy aan die Universiteit Stellenbosch gaan studeer en ’n doktorsgraad daar behaal, waarna hy ook ’n jaar aan Harvard studeer het. Hy het vir agt jaar aan die Universiteit van die Vrystaat klasgegee en in 1965 na die US teruggekeer, waar hy tot sy aftrede in 1995 dosent en later hoogleraar was.

Terreblanche was in die jare tagtig betrokke by geheime ontmoetings met die ANC en in 1985 is hy tot voorsitter benoem van die nuut gevormde Gespreksgroep ’85, ’n groep “verligte” denkers op Stellenbosch.

Hy het die Nasionale Party in 1987 verlaat weens die ideologiese verskille tussen hom en die party, veral met betrekking tot apartheid. Hy het daarna een van die NP se skerpste Afrikaanse kritici geword.

Terreblance was ’n stigterlid van die Demokratiese Party, wat later die Demokratiese Alliansie geword het. In sy latere lewe het hy hom van partypolitiek losgemaak.

Hy was uiteindelik nét so krities, indien nie meer krities nie, teenoor die demokraties verkose ANC-regering as wat hy uiters krities teenoor die NP-regering was.

“Die een belangrike ding wat ek eintlik in die boek [Verdeelde Land] sê, en wat in sekere ANC-kringe wóéde veroorsaak, is dat die samesprekings in 1993-’94 nie ’n elite-kompromie bewerkstellig het nie, maar dat dit ’n elite-sameswering was,” het hy in die onderhoud oor die boek gesê.

“Die gemors waarin ons nou sit, is vanweë daai elite-sameswering. Dit was tussen drie magsblokke: die ANC-elite, die wit elite . . . die sakesektor, en die Amerikaanse verteenwoordigers – die Amerikaanse regering, die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds.”

Wit apartheidskuld

Volgens hom het “die blankes met die spreekwoordelike moord weggekom by daardie samesprekings. Daar was géén ooreenkoms dat hulle ’n apartheidskuld moet betaal nie.

“Ek kán dit nie kleinkry nie. My pa was ook ’n boer. My pa is ook bevoordeel deur die apartheidstelsel. Ék is bevoordeel deur die apartheidstelsel. Álle blankes is direk bevoordeel. Maar daar was géén besluit dat hulle ’n rykdomsbelasting moet betaal of dat daar ’n bydrae tot ’n restitusiefonds moet wees nie.”

Hy het voorts gesê vanweë die ooreenkoms wat in 1994 bereik is, “het die wittes ’n verskriklike ságte landing in die nuwe Suid-Afrika gehad. Negentig persent plus van die wittes het gewéldig goed gedoen die afgelope twintig jaar.”

Terreblanche was in 2008 die medeskrywer (saam met Drucilla Cornell en Mahmood Mamdani) van ’n artikel waarin voorgestel word ’n ekonomiese Waarheids-en-versoeningskommissie moet geskep word om wittes “op te voed” oor die wyse waarop hulle deur apartheid bevoordeel is.

Hulle het ook ’n program van reparasie en restitusie voorgestel, sowel as ekonomiese maatreëls wat kan aandag skenk aan die “verpletterende institusionele uitwerking” van ’n koloniale stelsel.

Oppenheimer-liefling

Terreblanche kon van naby dophou hoe die sakesektor die oorgang van 1993-’94 “georkestreer” het.

“Want ek was betrokke . . . Toe ek in 1986 breek met die Nasionale Party, het ek ’n liefling van Harry Oppenheimer geword en is ek ge-wine en ge-dine en kon ek na enige plek vlieg – hulle het dit gefinansier. Ek is selfs in Londen deur Harry Oppenheimer ge-wine en ge-dine.

“Die sakesektor wou ’n oorgang hê; hulle het in ’n akkumulasiekrisis verkeer. Hulle wou dieselfde vryheid hê as die Amerikaanse transnasionale ondernemings en hulle het gekry wat hulle wou gehad het.

“Kom ons neem net Harry Oppenheimer en Anglo American . . . Sý myne en die ander goudmyne het die water aan die Rand en die omgewing vergíftig . . . Hy’t as’t ware met die spreekwoordelike moord weggekom. Hy is nié in ’n hoek gedruk of deur enigiemand tot verantwoording geroep om kompensasie te betaal vir daardie swart arbeiders wat so meedoënloos uitgebuit is teen laer as onderhoudslone, of om daardie vergiftigde mynwater skoon te maak nie.

“Die akkumulasie van blanke rykdom gedurende die eeu van onreg het gebeur deur swart mense uit te buit en die natuur te bevuil.”

‘Kanse is seker nul’

Hy het hom ook uitgespreek oor die nuwe swart elite wat na sy mening ook kunsmatig tot stand gekom het.

“Maar die onderste 50% is so verskríklik arm. Jy weet, hierdie gaping tussen die rykmansland en die armoedeland . . . Hierdie lande is so verskríklik ver uitmekaar . . . Die enigste manier waarop ons hierdie verskriklike armoede kan ophef, is as die ANC-regering tot sy sinne kom en in plaas van so ondoeltreffend te wees en soveel geld op allerhande wéélde te vermórs, dit aan restitusie bestee; aan swart opheffing bestee; die swart buurte van die nodige infrastruktuur voorsien; hierdie vrot swart onderwysstelsel regruk; beter gesondheidsdienste gee . . .

“Maar wat is die kanse dat die ANC tot sy sínne sal kom? Die kanse is seker núl. Ek is bitter pessimisties oor wat die situasie in Suid-Afrika sal wees in 2034 indien die ANC aan die bewind bly.”

Terreblanche skryf Suid-Afrika sal op ’n glybaan na ’n mislukte staat geplaas word indien die ANC voortgaan met die dogmatiese toepassing van regstellende aksie en as die swak prestasie van swart onderwys en die polisie nie dramaties verbeter word nie.

En die gevaar bestaan dat die verskillende groepe in “ons verdeelde land” in ’n soort burgeroorlog uitmekaar kan skeur.

Ook in die tyd toe die NP aan die bewind was, was daar “krippe van bevoorregting waaruit die establishment kon vreet”.

“Tydens F.W. de Klerk se bewind van 1989 tot 1994 het die begrotingstekort van R91,2 miljard tot R237 miljard gestyg. Ons kan aanvaar hierdie skokkende styging was die gevolg van die wit mense se roekelose plundering in die laaste jare van wit oorheersing.”

Maar in die Zuma-tyd was die krippe soveel langer en soveel dieper.

“As daar nóg vyf jaar van kripvreters gaan wees . . . dan is dit verby met hierdie land.”

Die Weste en Trump

Met die omstrede Western Empires, Christianity and the Inequalities Between the West and the Rest (2014), ’n werk van monumentale omvang, het Terreblanche die kroon gespan op sy loopbaan as een van die grootste denkers en ekonome van ons tyd.

Daarin ontleed hy hoe maatskaplike en ekonomiese ongelykheid deel geword het van ’n wêreld wat sedert die 1500’s deur Westerse magte beheer word.

Die boek is ’n gedetailleerde bestekopname van hoe vyf eeue van Westerse empirebou ons samelewing die diep ongelyke en onregverdige een gemaak het wat dit volgens hom vandag is. Hy skryf hierdie ryke sal nie oorleef nie – die wortel van hul ondergang is ongebreidelde kapitalisme.

Op 16 Januarie 2017 het ek ’n laaste kort (telefoniese) onderhoud met Terreblanche gevoer. Dit was om sy mening te vra oor die toespraak wat Donald Trump ná sy inhuldiging as Amerikaanse president gelewer het. Hy het dit beskryf as “die skokkendste toespraak” wat hy ooit in sy lewe gehoor het.

“Daar is 7,3 miljard mense in die wêreld en daardie 7 miljard wat nié Amerikaners is nie, moet nou sidder en beef, want Trump gaan daardie 300 miljoen se belange bevorder op ’n manier wat op die res van die wêreld gaan tráp.

“Dit gaan ’n uiters proteksionistiese beleid wees, nét Amerika se belange. Hy het nie ’n woord gesê oor hoe Amerika die res van die Westerse wêreld sal lei nie.”

Dit is die absoluut teenoorgestelde van die naoorlogse idealisme wat ’n mens by iemand soos pres. John F. Kennedy aangetref het, het Terreblanche gesê.

En ook hierdie profetiese woorde kwytgeraak: “Die man gaan ’n disaster wees. Hy is skoon dronk van hierdie nuwe mag wat hy het.”

’n Groot ou boom

Aan die einde van die onderhoud in 2014 op die stoep van sy Stellenbosse huis het Terreblanche vir ons in die tuin ’n reuse-wildevyeboom gaan wys wat hy in Februarie 1965 geplant het.

“Hier is ’n hele paar op Stellenbosch, maar nie een is so mooi nie. Jy sien, ons het leiwater hier gehad.”

Terwyl ons na die huis terugstap, het hy gesê: “Hy sal nie eintlik uitgehaal kan word nie; so, ek sal dit darem nalaat.”

* Terreblanche word oorleef deur vier dogters en ’n seun. Sy vrou, Ina, het hom in Augustus 2016 ontval.

* Bykomende bronne: Wikipedia en StellenboschWriters.com.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | 1 Kommentaar

Languages aren’t racist, people are

Russel Kaschula; Zakeera Docrat And Monwabisi Ralarala, News24, 2018-01-28

Linguicism can be linguistically argued to be racism, but the reality is that pupils will learn best in the language they understand best, write Russell Kaschula, Zakeera Docrat and Monwabisi Ralarala.

There is clearly a disjuncture between the intentions of section 6 of the Constitution, which says that “the state must take practical and positive measures to elevate the status and advance the use … ” of the African languages, and what is happening on the ground.

The recent Constitutional Court judgment concerning the University of the Free State saw the acceptance of the university’s English-only language policy without explaining how multilingualism will be implemented. It is as if multilingualism is an afterthought. The conflation of linguicism with racism without unpacking the language complexities that faced us during the recent Hoërskool Overvaal language debacle is another case in point.

Linguicism can be linguistically argued to be racism, but the reality is that pupils will learn best in the language they understand best – their mother tongue. According to the 2011 national census, English is the mother tongue of only 9.6% of South Africans.

The neocolonial efforts to homogenise and standardise the teaching system as an English one is linguistic imperialism or linguicism: it will only benefit the English mother tongue speaker, and it is destined to encourage exclusion and inequality.

With the exception of the Economic Freedom Fighters, no one has mentioned the role that mother tongue education should play in our classrooms. The knee-jerk reaction against Afrikaans simply means a win for the English-only brigade and neocolonialism.

If our society is serious about development, this cannot be done through a colonial language, at least for those who still suffer from the shackles of apartheid and who have little or no access to English.

That does not mean we should not learn English as a language, that it should not be properly taught as a subject and that we should not be proficient in it, but it surely does not mean that we should be taught English, especially if our proficiency is debatable.

A one-size-fits-all language policy with English as the medium of instruction will not work as everyone does not have equal access to this language. One only becomes proficient in a language when the right conditions exist, such as proper teaching of the language and daily exposure to it. Arguably, in educational spaces, real learning can be achieved by embracing languages, particularly marginalised African languages, and mediating perceptions of reality by linking language to identity.

This emerging linguicism, or English monolingualism, is based on the constitutional principle of “reasonable practicability”, which does not afford everyone the right to receive education in the official language(s) of choice in public institutions.

In the University of the Free State case, the majority judgment of the Constitutional Court did not address the language question in relation to the country’s multilingual landscape. Justice Johan Froneman, in his dissenting judgment, rightfully pointed out that there was no reference made to the state’s obligation to advance the country’s other official languages. The Constitutional Court furthermore failed to hear the views of mother tongue African language speakers, as well as those students and lecturers directly affected by the decision to accept an English-only policy.

Froneman reasoned that public opinion on the matter would have clarified what retired Deputy Chief Justice Dikgang Moseneke referred to as collateral irony in the Ermelo language policy case. Collateral irony being where African language speaking parents and pupils prefer being taught in English instead of their mother tongue.

Further clarification in this regard would be why one language with a colonial history – English – was chosen, but Afrikaans was rejected. In our opinion, what is needed is a proper and linguistically sound understanding of multilingualism as a resource – educationally, legally and societally.

Only one in three pupils eventually reach Grade 12, largely because they cannot cope with the medium of instruction – English.

There is no doubt that the language of power in South Africa is English and it is used to control every facet of life in this country. One’s education, from early childhood development to tertiary education, is largely controlled though the medium of English, with the exception of the first three grades of school. In this multilingual society, where large portions of the population have unequal access to English, this is problematic and one has to question who is actually an English speaker. A rudimentary knowledge of English disempowers a person in the same way that Afrikaans was used to disempower pupils in 1976.

The curricula of schools and universities should not be defined by imperialist and colonialist ideology, but by African values and philosophy, where the African voice underpinned by African languages is vocal, not a silent voice that accepts English monolingualism at the expense of multilingualism.

New models should evolve in which language is not used to exclude any pupil. This requires bilingual and multilingual pedagogic models to be used in the classroom alongside English. Even monolingual teachers and lecturers can be taught to use such models in the classroom.

There is an inability to grasp the fact that cognition takes place in a language that one understands best, normally the mother tongue, and it is still possible to acquire good English skills while learning it as a subject.

The Cofimvaba project in the Eastern Cape, where high school maths and science are taught in isiXhosa, and the subsequent improvement in pass rates, is a clear example of the success of being educated in one’s mother tongue.

It is what is taught and how it is taught that is important – the language of tuition does not determine whether an institution is racist or tribalist.

Kaschula is professor of African Language Studies; Docrat is a doctoral student in African Language Studies; at Rhodes and Ralarala is associate professor in language practice at CPUT

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Lewer kommentaar