Verseker samewerking so

Max du Preez. Netwerk24, 23 April 2108

Die reaksie van swart Suid-Afrikaners op AfriForum se plan om die EFF-leier, Julius Malema, weens beweerde korrupsie en tenderbedrog te vervolg, was oorweldigend negatief.

Dit is wraak oor Malema se agitasie oor grond, sê sommiges. Ander beskuldig AfriForum van rassisme en sê dit is tipies van Afrikaners.

Te oordeel na die reaksies in die hoofstroommedia en sosiale media word die AfriForum-aksie wyd as ’n regse, wit aanslag op swart gesien.

Nou is dit natuurlik ook waar dat die nasionale vervolgingsgesag die prima facie-getuienis dat Malema in 2012 by tenderbedrog in Limpopo betrokke was, geïgnoreer en nagelaat het om hom te vervolg.

Malema het destyds soos ’n multi-miljoenêr geleef, waarskynlik as gevolg van dié aktiwiteite.

Dit is ongesond en onaanvaarbaar. Politieke verantwoordbaarheid is juis erg gebrekkig in ons samelewing. As Malema korrup is/was, moet dit oopgevlek word, veral ook omdat daar ’n kans is dat hy ná volgende jaar se verkiesing deel van ’n regerende alliansie met die ANC gaan wees.

Met alles wat ek van AfriForum en Solidariteit weet, en uit my eie ervaring van interaksies met hulle, moet ek sê dat my eerste reaksie op hul aankondiging ook was dat dit deur wraaksug op ’n militante swart politikus eerder as deur die bevordering van regsoewereiniteit gemotiveer is.

AfriForum het ’n hoogs suksesvolle resep as ’n drukgroep en stemmingmaker. Dit is ’n kombinasie van doeltreffende optrede in plaaslike gemeenskappe waar goed skeef loop, diens aan lede, deelname aan regsgedinge, ’n aanwakker van Afrikaners se vrese as minderheidsgroep en die aanblaas van wit paranoia om nóg lede te werf.

Hulle tree so nou en dan vir iemand op wat nie ’n wit Afrikaner is nie om hulself as ’n burgerregte-organisasie te kan bemark eerder as die Afrikaner-nasionalistiese organisasie wat hulle werklik is.

AfriForum is waarskynlik die mees kapitaalkragtige nie-regeringsorganisasie in Afrika. Hulle het dus, so lyk dit, gekom om te bly.

Die beswaar wat ek en vele ander Afrikaners en ander wit mense het, is dat swart medeburgers ons almal met die AfriForum-kwas verf. Daarby is ek oortuig dat AfriForum/Solidariteit se politieke aanslag niks goeds vir my en my kinders se toekomstige vreedsame naasbestaan in Suid-Afrika inhou nie.

Eintlik behoort AfriForum ’n politieke party te stig en aan nasionale verkiesings deel te neem. Die leiers se ontkenning dat hulle ’n politieke organisasie is, is ’n klug – Af­riForum tree byvoorbeeld reeds as politieke party by universiteite op.

Maar ek hoop AfriForum gaan in die onstuimige dae wat voorlê agterkom dat hul optredes reaksionêr en teenproduktief is.

Daar is plek vir ’n nugter, redelike stem wat oor die belange van minderheidsgroepe wil waak, maar nie vir ’n aggressiewe een wat rassepolarisasie bevorder nie.

Ek wens hulle wil ’n slag by die lot van die Afrikaanssprekendes in bruin woonbuurte betrokke raak wie se lewens deur bendegeweld hel gemaak word. Loods ’n projek om die erge rassisme deur eie ondersteuners te bekamp.

Gebruik jul aansienlike finansiële en menslike hulpbronne en gaan help by die vrot hospitale en swart skole waar die regering die mense so klaaglik faal. Hou op om studente-ondersteuners as militia op universiteite te gebruik en reël eerder uitreikaksies na swart studente.

Doen private vervolgings teen ander mense as dié wat as jul swart vyande gesien word, soos die slagters van Marikana. Hou op om plaasmoorde as ’n emosionele werwingsmetode te gebruik en fokus daarop om plase te beveilig.

Raak ontslae van die apartheid-ontkenners in jul leierskorps.

Dán sal die res van ons ophou om julle as ’n spul geldgierige rassiste en etniese nasionaliste te sien en saam met julle werk.

Advertisements
Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | 1 Kommentaar

Sampie was ’n vegter teen onreg

Murray La Vita, Netwerk24 17 Februarie 2018

Met die afsterwe van Sampie Terreblanche het ’n groot en belangrike stem teen onreg stil geword, skryf Murray La Vita.

Die Stellenbosse ekonoom en emeritusprofessor Sampie Terreblanche, wat op 17 Februarie in die ouderdom van 84 aan breinkanker gesterf het, het hom vir die grootste deel van sy lewe in sy werk en andersins uitgespreek teen die uitbuiting van arm, hoofsaaklik swart, Suid-Afrikaners.

In ’n onderhoud op 16 April 2014 oor sy boek Verdeelde Land – Hoe die oorgang Suid-Afrika gefaal het, het hy met ’n stem skor van ontsteltenis gesê dié toedrag van sake gee hom koue rillings.

“Waarmee is ons besig in Suid-Afrika? Ek het ’n . . . ek kan maar amper sê . . . obsessie is seker nie ’n goeie woord om te gebruik nie . . . ek het ’n díng daaroor dat die blankes losgekom het met die samesprekings oor die oorgang, dat daar hoegenáámd geen besluit was daaroor dat hulle hulle in die vorige honderd jaar, van 1894 tot 1994 . . . die swart mense meedoënloos uitgebuit het nie.

“Jy weet, hierdie hooghártige houding van blankes dat die armes arm is omdat hulle slég is! Goeie genugtig! Waar kom ons daaraan?”

Vrystater

Solomon Johannes (Sampie) Terreblanche is op 17 April 1933 in Kroonstad gebore. Sy pa was ’n boer in die distrik Edenville in die Vrystaat. Nadat hy aan die Hoërskool Edenville gematrikuleer het, het hy aan die Universiteit Stellenbosch gaan studeer en ’n doktorsgraad daar behaal, waarna hy ook ’n jaar aan Harvard studeer het. Hy het vir agt jaar aan die Universiteit van die Vrystaat klasgegee en in 1965 na die US teruggekeer, waar hy tot sy aftrede in 1995 dosent en later hoogleraar was.

Terreblanche was in die jare tagtig betrokke by geheime ontmoetings met die ANC en in 1985 is hy tot voorsitter benoem van die nuut gevormde Gespreksgroep ’85, ’n groep “verligte” denkers op Stellenbosch.

Hy het die Nasionale Party in 1987 verlaat weens die ideologiese verskille tussen hom en die party, veral met betrekking tot apartheid. Hy het daarna een van die NP se skerpste Afrikaanse kritici geword.

Terreblance was ’n stigterlid van die Demokratiese Party, wat later die Demokratiese Alliansie geword het. In sy latere lewe het hy hom van partypolitiek losgemaak.

Hy was uiteindelik nét so krities, indien nie meer krities nie, teenoor die demokraties verkose ANC-regering as wat hy uiters krities teenoor die NP-regering was.

“Die een belangrike ding wat ek eintlik in die boek [Verdeelde Land] sê, en wat in sekere ANC-kringe wóéde veroorsaak, is dat die samesprekings in 1993-’94 nie ’n elite-kompromie bewerkstellig het nie, maar dat dit ’n elite-sameswering was,” het hy in die onderhoud oor die boek gesê.

“Die gemors waarin ons nou sit, is vanweë daai elite-sameswering. Dit was tussen drie magsblokke: die ANC-elite, die wit elite . . . die sakesektor, en die Amerikaanse verteenwoordigers – die Amerikaanse regering, die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds.”

Wit apartheidskuld

Volgens hom het “die blankes met die spreekwoordelike moord weggekom by daardie samesprekings. Daar was géén ooreenkoms dat hulle ’n apartheidskuld moet betaal nie.

“Ek kán dit nie kleinkry nie. My pa was ook ’n boer. My pa is ook bevoordeel deur die apartheidstelsel. Ék is bevoordeel deur die apartheidstelsel. Álle blankes is direk bevoordeel. Maar daar was géén besluit dat hulle ’n rykdomsbelasting moet betaal of dat daar ’n bydrae tot ’n restitusiefonds moet wees nie.”

Hy het voorts gesê vanweë die ooreenkoms wat in 1994 bereik is, “het die wittes ’n verskriklike ságte landing in die nuwe Suid-Afrika gehad. Negentig persent plus van die wittes het gewéldig goed gedoen die afgelope twintig jaar.”

Terreblanche was in 2008 die medeskrywer (saam met Drucilla Cornell en Mahmood Mamdani) van ’n artikel waarin voorgestel word ’n ekonomiese Waarheids-en-versoeningskommissie moet geskep word om wittes “op te voed” oor die wyse waarop hulle deur apartheid bevoordeel is.

Hulle het ook ’n program van reparasie en restitusie voorgestel, sowel as ekonomiese maatreëls wat kan aandag skenk aan die “verpletterende institusionele uitwerking” van ’n koloniale stelsel.

Oppenheimer-liefling

Terreblanche kon van naby dophou hoe die sakesektor die oorgang van 1993-’94 “georkestreer” het.

“Want ek was betrokke . . . Toe ek in 1986 breek met die Nasionale Party, het ek ’n liefling van Harry Oppenheimer geword en is ek ge-wine en ge-dine en kon ek na enige plek vlieg – hulle het dit gefinansier. Ek is selfs in Londen deur Harry Oppenheimer ge-wine en ge-dine.

“Die sakesektor wou ’n oorgang hê; hulle het in ’n akkumulasiekrisis verkeer. Hulle wou dieselfde vryheid hê as die Amerikaanse transnasionale ondernemings en hulle het gekry wat hulle wou gehad het.

“Kom ons neem net Harry Oppenheimer en Anglo American . . . Sý myne en die ander goudmyne het die water aan die Rand en die omgewing vergíftig . . . Hy’t as’t ware met die spreekwoordelike moord weggekom. Hy is nié in ’n hoek gedruk of deur enigiemand tot verantwoording geroep om kompensasie te betaal vir daardie swart arbeiders wat so meedoënloos uitgebuit is teen laer as onderhoudslone, of om daardie vergiftigde mynwater skoon te maak nie.

“Die akkumulasie van blanke rykdom gedurende die eeu van onreg het gebeur deur swart mense uit te buit en die natuur te bevuil.”

‘Kanse is seker nul’

Hy het hom ook uitgespreek oor die nuwe swart elite wat na sy mening ook kunsmatig tot stand gekom het.

“Maar die onderste 50% is so verskríklik arm. Jy weet, hierdie gaping tussen die rykmansland en die armoedeland . . . Hierdie lande is so verskríklik ver uitmekaar . . . Die enigste manier waarop ons hierdie verskriklike armoede kan ophef, is as die ANC-regering tot sy sinne kom en in plaas van so ondoeltreffend te wees en soveel geld op allerhande wéélde te vermórs, dit aan restitusie bestee; aan swart opheffing bestee; die swart buurte van die nodige infrastruktuur voorsien; hierdie vrot swart onderwysstelsel regruk; beter gesondheidsdienste gee . . .

“Maar wat is die kanse dat die ANC tot sy sínne sal kom? Die kanse is seker núl. Ek is bitter pessimisties oor wat die situasie in Suid-Afrika sal wees in 2034 indien die ANC aan die bewind bly.”

Terreblanche skryf Suid-Afrika sal op ’n glybaan na ’n mislukte staat geplaas word indien die ANC voortgaan met die dogmatiese toepassing van regstellende aksie en as die swak prestasie van swart onderwys en die polisie nie dramaties verbeter word nie.

En die gevaar bestaan dat die verskillende groepe in “ons verdeelde land” in ’n soort burgeroorlog uitmekaar kan skeur.

Ook in die tyd toe die NP aan die bewind was, was daar “krippe van bevoorregting waaruit die establishment kon vreet”.

“Tydens F.W. de Klerk se bewind van 1989 tot 1994 het die begrotingstekort van R91,2 miljard tot R237 miljard gestyg. Ons kan aanvaar hierdie skokkende styging was die gevolg van die wit mense se roekelose plundering in die laaste jare van wit oorheersing.”

Maar in die Zuma-tyd was die krippe soveel langer en soveel dieper.

“As daar nóg vyf jaar van kripvreters gaan wees . . . dan is dit verby met hierdie land.”

Die Weste en Trump

Met die omstrede Western Empires, Christianity and the Inequalities Between the West and the Rest (2014), ’n werk van monumentale omvang, het Terreblanche die kroon gespan op sy loopbaan as een van die grootste denkers en ekonome van ons tyd.

Daarin ontleed hy hoe maatskaplike en ekonomiese ongelykheid deel geword het van ’n wêreld wat sedert die 1500’s deur Westerse magte beheer word.

Die boek is ’n gedetailleerde bestekopname van hoe vyf eeue van Westerse empirebou ons samelewing die diep ongelyke en onregverdige een gemaak het wat dit volgens hom vandag is. Hy skryf hierdie ryke sal nie oorleef nie – die wortel van hul ondergang is ongebreidelde kapitalisme.

Op 16 Januarie 2017 het ek ’n laaste kort (telefoniese) onderhoud met Terreblanche gevoer. Dit was om sy mening te vra oor die toespraak wat Donald Trump ná sy inhuldiging as Amerikaanse president gelewer het. Hy het dit beskryf as “die skokkendste toespraak” wat hy ooit in sy lewe gehoor het.

“Daar is 7,3 miljard mense in die wêreld en daardie 7 miljard wat nié Amerikaners is nie, moet nou sidder en beef, want Trump gaan daardie 300 miljoen se belange bevorder op ’n manier wat op die res van die wêreld gaan tráp.

“Dit gaan ’n uiters proteksionistiese beleid wees, nét Amerika se belange. Hy het nie ’n woord gesê oor hoe Amerika die res van die Westerse wêreld sal lei nie.”

Dit is die absoluut teenoorgestelde van die naoorlogse idealisme wat ’n mens by iemand soos pres. John F. Kennedy aangetref het, het Terreblanche gesê.

En ook hierdie profetiese woorde kwytgeraak: “Die man gaan ’n disaster wees. Hy is skoon dronk van hierdie nuwe mag wat hy het.”

’n Groot ou boom

Aan die einde van die onderhoud in 2014 op die stoep van sy Stellenbosse huis het Terreblanche vir ons in die tuin ’n reuse-wildevyeboom gaan wys wat hy in Februarie 1965 geplant het.

“Hier is ’n hele paar op Stellenbosch, maar nie een is so mooi nie. Jy sien, ons het leiwater hier gehad.”

Terwyl ons na die huis terugstap, het hy gesê: “Hy sal nie eintlik uitgehaal kan word nie; so, ek sal dit darem nalaat.”

* Terreblanche word oorleef deur vier dogters en ’n seun. Sy vrou, Ina, het hom in Augustus 2016 ontval.

* Bykomende bronne: Wikipedia en StellenboschWriters.com.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | 1 Kommentaar

Languages aren’t racist, people are

Russel Kaschula; Zakeera Docrat And Monwabisi Ralarala, News24, 2018-01-28

Linguicism can be linguistically argued to be racism, but the reality is that pupils will learn best in the language they understand best, write Russell Kaschula, Zakeera Docrat and Monwabisi Ralarala.

There is clearly a disjuncture between the intentions of section 6 of the Constitution, which says that “the state must take practical and positive measures to elevate the status and advance the use … ” of the African languages, and what is happening on the ground.

The recent Constitutional Court judgment concerning the University of the Free State saw the acceptance of the university’s English-only language policy without explaining how multilingualism will be implemented. It is as if multilingualism is an afterthought. The conflation of linguicism with racism without unpacking the language complexities that faced us during the recent Hoërskool Overvaal language debacle is another case in point.

Linguicism can be linguistically argued to be racism, but the reality is that pupils will learn best in the language they understand best – their mother tongue. According to the 2011 national census, English is the mother tongue of only 9.6% of South Africans.

The neocolonial efforts to homogenise and standardise the teaching system as an English one is linguistic imperialism or linguicism: it will only benefit the English mother tongue speaker, and it is destined to encourage exclusion and inequality.

With the exception of the Economic Freedom Fighters, no one has mentioned the role that mother tongue education should play in our classrooms. The knee-jerk reaction against Afrikaans simply means a win for the English-only brigade and neocolonialism.

If our society is serious about development, this cannot be done through a colonial language, at least for those who still suffer from the shackles of apartheid and who have little or no access to English.

That does not mean we should not learn English as a language, that it should not be properly taught as a subject and that we should not be proficient in it, but it surely does not mean that we should be taught English, especially if our proficiency is debatable.

A one-size-fits-all language policy with English as the medium of instruction will not work as everyone does not have equal access to this language. One only becomes proficient in a language when the right conditions exist, such as proper teaching of the language and daily exposure to it. Arguably, in educational spaces, real learning can be achieved by embracing languages, particularly marginalised African languages, and mediating perceptions of reality by linking language to identity.

This emerging linguicism, or English monolingualism, is based on the constitutional principle of “reasonable practicability”, which does not afford everyone the right to receive education in the official language(s) of choice in public institutions.

In the University of the Free State case, the majority judgment of the Constitutional Court did not address the language question in relation to the country’s multilingual landscape. Justice Johan Froneman, in his dissenting judgment, rightfully pointed out that there was no reference made to the state’s obligation to advance the country’s other official languages. The Constitutional Court furthermore failed to hear the views of mother tongue African language speakers, as well as those students and lecturers directly affected by the decision to accept an English-only policy.

Froneman reasoned that public opinion on the matter would have clarified what retired Deputy Chief Justice Dikgang Moseneke referred to as collateral irony in the Ermelo language policy case. Collateral irony being where African language speaking parents and pupils prefer being taught in English instead of their mother tongue.

Further clarification in this regard would be why one language with a colonial history – English – was chosen, but Afrikaans was rejected. In our opinion, what is needed is a proper and linguistically sound understanding of multilingualism as a resource – educationally, legally and societally.

Only one in three pupils eventually reach Grade 12, largely because they cannot cope with the medium of instruction – English.

There is no doubt that the language of power in South Africa is English and it is used to control every facet of life in this country. One’s education, from early childhood development to tertiary education, is largely controlled though the medium of English, with the exception of the first three grades of school. In this multilingual society, where large portions of the population have unequal access to English, this is problematic and one has to question who is actually an English speaker. A rudimentary knowledge of English disempowers a person in the same way that Afrikaans was used to disempower pupils in 1976.

The curricula of schools and universities should not be defined by imperialist and colonialist ideology, but by African values and philosophy, where the African voice underpinned by African languages is vocal, not a silent voice that accepts English monolingualism at the expense of multilingualism.

New models should evolve in which language is not used to exclude any pupil. This requires bilingual and multilingual pedagogic models to be used in the classroom alongside English. Even monolingual teachers and lecturers can be taught to use such models in the classroom.

There is an inability to grasp the fact that cognition takes place in a language that one understands best, normally the mother tongue, and it is still possible to acquire good English skills while learning it as a subject.

The Cofimvaba project in the Eastern Cape, where high school maths and science are taught in isiXhosa, and the subsequent improvement in pass rates, is a clear example of the success of being educated in one’s mother tongue.

It is what is taught and how it is taught that is important – the language of tuition does not determine whether an institution is racist or tribalist.

Kaschula is professor of African Language Studies; Docrat is a doctoral student in African Language Studies; at Rhodes and Ralarala is associate professor in language practice at CPUT

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Lewer kommentaar

Nadat Jansen, Lange vlug, sal Afrikaans lewe

Die vraag waarmee ek ná die konstitusionele hof se uitspraak oor Engels alleen aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) worstel, is: Hoort ons nog hier? Gaan ons kinders nog Afrikaans kan, mag en wil praat?

As dit só maklik is om ’n minderheidsgroep te straf oor die sondes van die verlede deur sy taal, sy regterhand, af te kap, sy tong uit te sny, dink jy dadelik: Nee, jammer. Ek raai my kinders nou aan om ook Amerika, Engeland en Australië toe te trek en bloemingwil Engels te loop word soos Afrikaners se kinders oorsee.

Want dis nou Afrikaans. Môre is dit Afrikaanse skole, grond, sakelui wat “wit” of “Afrikaanse” besighede besit. Telkens gaan jy met die rug teen die muur staan en dink: Is dit die laaste?

Nee – nie volgens die Jonathan Jansens en diesulkes nie. Jy moet boet tot in die derde, vierde geslag.

Die feit dat die ANC se onreg van die afgelope 21 jaar ook op Afrikaners se brood gesmeer word, dink hulle gaan ongesiens verby.

Dit gaan nie soseer oor Engels nie, maar dat die beslissing – waarmee Afrikaanse skole geteiken gaan word – gegrond is op die grootste leuen.

Jansen was politiek in ’n hoek met studente wat sy kop in die Fees Must Fall-opstande geëis het. Hy spog op sy Facebook-blad oor sy span wat Engels deurgevoer het: Liz Lange, JC van der Merwe en Dionne van Reenen, en wys uit hoe hulle glo geteister en geteiken is.

Die waarheid agter die baie leuens kry egter geen lug nie.

Die feit dat die verwydering tussen wit en swart in klasse opgediep is as bewys dat Afrikaans moet waai, en dit deur die hof aanvaar is sonder bewyse, is ’n skande. En dat Jansen die skuld vir die “verwydering” op Afrikaanse dosente gepak het, is skaamteloos.

Nog altyd in die geskiedenis het onreg uitgesweer tot ’n nuwe stryd om dit reg te stel. Afrikaanse studente uit die Vrystaat stroom na die Pukke. Al word dit in die derde en vierde geslag reggestel, dit sal gebeur. Afrikaans sal deur die nuwe muur van verdrukking breek en sterker groei.

Maar dan moet Afrikaners wakker word. Kom uit jul klein, wit kokonne. Skole moet meer bruin en swart leerlinge en onderwysers werf. Dink groot. Lewe met ander. Reik uit in Afrikaans.

En Afrikaans word in Afrikaanse skole vernietig. Min kinders lees eens Afrikaans. Ons kweek slim, naïewe, geïsoleerde kinders wat mik vir die buiteland en Yanks, Aussies of Kanadese word.

En ek? Lank nadat Jansen en Lange gevlug het, is ek nog hier. Ek sal altyd ’n trotse Vrystater bly. Ek lewe tussen Afrikaners, Sotho’s, Xhosas – en Engelse ook.

Ek droom van ’n nuwe, vrye staat sonder die nuwe kolonialiste. In Afrikaans.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | 1 Kommentaar

ATKV se aksie wys ware kleure

Max du Preez, Netwerk24, 25 Julie 2017

Dis ’n oomblik van waarheid in die kleine vir Afrikaans. Dis die oomblik waar die opregtheid van die mooipraatjies oor inklusiwiteit, meertaligheid, moedertaalonderrig en Afrikaans as ’n gedeelde inheemse taal en brugbouer getoets word.

As jy regtig in dié argumente glo wat gereeld vir die bevordering van Afrikaans by universiteite, skole, die staatsdiens en openbare plekke gebruik word, gaan jy die ATKV se uitreik­aksie na ander taalgroepe, Afrikaans Plus, omarm en inspring om self daarmee te help.

Maar as jy dit verdag maak, redeneer dat organisasies soos die ATKV eintlik net koesterende hoekies vir wit Afrikaners behoort te skep en van ’n Spur-soort boikot begin praat, dan moet jy eerlik wees dat jy Afrikaans as wit eiendom sien en nie belang stel om vriende vir die taal te maak nie.

 Daar is ’n sterk politieke element aan dié sage, ’n soort skeidslyn. As jy jouself wit en eenkant wil hou en uit jou wit Afrikanerloopgraaf op ander wil skreeu en eise stel, gaan jy nie van Afrikaans Plus hou nie. As jy glo ons Afrikaanse mense behoort ook oor taal- en kleurgrense heen uit te reik in ’n poging om die historiese vooroordele teen ons en ons taal teen te werk en ons met die res van ons nasie te help integreer, gaan jy dit steun.

En so hier staan Solidariteit en AfriForum ontbloot vir wie hulle regtig is en waarvoor hulle regtig staan.

Ek praat nie noodwendig van die skerp kommentaar, baie met ’n rassisme-geurtjie, wat deelnemers aan ’n debat oor Afrikaans Plus op Maroela Media, Solidariteit se media-arm, gelewer het nie, hoewel die werklike gesig van Solidariteit/AfriForum gewoonlik uit die houdings van hul ondersteuners blyk, meer so as die gladde uitsprake van hul leiers.

Ek praat van Flip Buys se kritiek op Afrikaans Plus. Kultuurorganisasies moet eerder “tuistes” vir Afrikaners skep “in ’n omgewing waar baie mense nie meer welkom voel nie”, skryf hy. Hy ignoreer alles wat die ATKV oor sy nuwe inisiatief sê en maak asof Afrikaans Plus “kulturele selfmoord” is omdat dit Afrikaans en Afrikaners kwansuis wil afskeep. Die begrip inklusiwiteit, skryf hy, “beteken eerder dat alle tale se verenigings met mekaar moet saamwerk om al die land se tale te bevorder”. Overgeset synde: As die Zoeloes en die Tswanas die ATKV nie vir samewerking nooi nie, moet die ATKV hulle ook nie nooi nie.

Dalk verdraai Buys die ATKV se woorde doelbewus omdat hy sy organisasie se (aansienlike) finansiële belange wil beskerm. Solidariteit het immers die FAK in sy kraal met lidmaatskap wat “minstens” R50 per maand kos. Mense behoort nie maklik aan die FAK én die ATKV nie. (Die FAK sê dit is ’n plek waar jy met trots jou “Afrikaneridentiteit” kan uitleef, so dit is nie in die eerste plek ’n taal- en kultuurorganisasie nie.)

As Afrikaans Plus regtig momentum kry, kan dit een van die heel beste inspuitings vir die taal sedert 1994 wees en sommer ook help om Afrikaanse mense ’n nuwe verhouding met hul landgenote wat ander inheemse tale praat te laat ontwikkel.

Die ATKV bly onbeskaamd Afrikaans. Afrikaans Plus is ’n uitbreiding van die vereniging se bestaande programme om vriende vir Afrikaans te maak, na meer as net Afrikaanse skole uit te reik en om meertaligheid te bevorder. Dit is ’n bevestiging van die ATKV se visie en missie, sê Deidré le Hanie, nuwe besturende direkteur, “dat die Afrikaanse taal, kultuur, kennis en kreatiwiteit onmisbaar deel is van nasiebou, versoening en ’n suksesvolle Suid-Afrika”.

Ek het pas ’n betaalde (R81 per maand) ATKV-lid geword.

 

 

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | 1 Kommentaar

Bly koelkop en sien dat álmal wen

Die uitspraak oor godsdiensonderrig in skole is ’n oorwinning vir vryheid, skryf Jean Oosthuizen.

Die besluit van die hooggeregshof die afgelope week dat staatskole nie een godsdiens bo ’n ander godsdiens mag bevorder nie, is ’n oorwinning vir godsdiensvryheid.

Dit is geen heksejag op geloof soos wat sommige beweer nie.

Diegene wat in die afgelope jare se debat oor godsdiensbeoefening by skole so vurig voorbrand gemaak het dat godsdienstige meerderhede se voorkeure meer gewig moet dra as minderhede se geloofsoortuigings behoort weer na te dink.

Hulle is besig om ’n “meerderheidsvuur” aan die brand te steek waarmee hulle hul eie vingers op die langer termyn kan verbrand.

Dieselfde mense wat so begaan is oor minderheidsregte steun op die meerderheid se reg om ’n spesifieke geloofetos by openbare skole af te dwing.

Organisasies soos Solidariteit, AfriForum, sekere politieke partye soos die ACDP en kerke, waaronder die NG Kerk, moet hulle liewer daarvoor beywer dat die Grondwet, wat in elk geval godsdiensvryheid waarborg, in álle opsigte eerbiedig word, want vandag se meerderheid kan maklik more se minderheid word.

In die emosiebelaaide debat het ’n volbank regters nou bevestig die eis om sogenaamde “meerderheidsregte” wanneer dit gaan oor godsdiensbeoefening by openbare skole, is die laaste ding wat die land kan bekostig.

Dieselfde mense wat aandring op meerderheidsregte op godsdienstige vlak wil tog nie hê die meerderheid se wil moet geskied as daar van grondverdelings, regstellende aksie, sportkwotas en ander kwessies gepraat word nie?

Pleks daarvan om lukraak strooipoppe op te stel en af te skiet, sal alle partye, ongeag hul geloofsoortuiging, daarby baat vind om koelkop na die afgelope week se uitspraak te kyk en dit behoorlik te bestudeer voordat ondeurdagte stellings gemaak word.

Die hofsaak volg ná ’n jare lange stryd, sedert 2014, tussen die Organisasie vir Godsdiensonderrig en Demokrasie (Ogod) en ’n aantal skole wat na bewering diskrimineer teen leerlinge wat nie die Christelike geloof aanhang nie.

Die hofuitspraak gaan nie oor godsdiensonderrig in skole nie, maar oor die beoefening daarvan in skoolure en die wyse waarop dit geskied.

Trouens, diegene wat die aansoek by die hof ingedien het, vra vir méér godsdiens in skole waar ’n groter aantal en breër versameling verteenwoordigende godsdienste met vrye deelname volgens die kinders en hul ouers se keuses onderrig word.

Dit vind reeds baie suksesvol by sommige van ons openbare skole plaas. Geen ras, politieke oortuiging of godsdiens mag deur ’n skool bevoordeel word nie – daardie dae is lankal verby.

Sommige skole en hul ondersteunende verenigings weier om dit te aanvaar. Die hof het nou duidelikheid oor die saak gegee en enige regdenkende mens behoort dit te verwelkom.

Daar word van niemand verwag om sy of haar geloof prys te gee nie. Wat wel gevra word, is dat een groep se geloof nie bo ’n ander geloof bevoordeel word in openbare skole nie.

Is dit nie wat Christene ook van openbare skole sou verwag as hul kinders in ’n openbare skool was waar ’n ander geloofsgroep se kinders die meerderheid is nie?

Die NG Kerk se standpunt dat Ogod se aansoek ’n inherente skending is van verskeie basiese menseregte soos vervat in die Handves van Regte is daarom misplaas.

Die NG Kerk moenie vergeet dieselfde Handves van Regte waarop hy hom nou beroep, bepaal ook dat geen mens regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand op grond van seksuele oriëntasie mag diskrimineer nie.

Hoe rym dit met die NG Kerk se blatant diskriminerende sinodebesluit van 2016 oor homoseksualiteit, téén die Handves van Regte in, waarop hy hom nou beroep?

As ’n mens die Handves van Regte wil bysleep, moet dit nie selektief gedoen word nie.

Volgens die NG Kerk se algemene sekretaris, Gustav Claassen, was die aansoek voor die hof ’n inherente skending van verskeie basiese menseregte soos vervat in die Handves van Regte.

Dit is nie waar dat individue se geloofsoortuigings nou skielik ingeperk word nie.

Die waarheid is dat daar ’n gelyke speelveld ten opsigte van godsdiensbeoefening by openbare skole moet wees. Dit is niks meer nie as ’n bevestiging van die basiese menseregte soos verskans in die Grondwet.

Die probleem in die huidige debat is dat diegene wat die hofaansoek teengestaan het die saak slegs uit hul eie geloofsoogpunt beskou het.

Dit veronderstel dat die beheerrade wat besluite neem oor ’n skool se etos áltyd ’n Christelike meerderheid sal wees.

’n Tweede denkfout wat gemaak word, is om aan te neem alle Christene deel dieselfde godsdienstige oortuigings net omdat Christene in die meerderheid is.

Daar kan tereg gevra word van watter meerderheid word daar gepraat as daar van ’n Christelike meerderheid gepraat word?

Die Christelike geloof met sy bykans 40 000 kerkverbande is allesbehalwe ’n homogene meerderheid wat almal dieselfde etos deel.

Die ses skole wat in die hofsaak ter sprake was het aangevoer kinders word nie benadeel as hulle nie die meerderheidsgeloof van ’n betrokke skool volg nie.

Die saak is glad nie so eenvoudig nie.

Uit die hofstukke blyk dit dat leerlinge by sommige skole wel geviktimiseer en ­gestigmatiseer word as hulle nie aan die skole se godsdiensaktiwiteite wil deel-neem nie.

Van die leerlinge is selfs vertel dat hulle hel toe gaan as hulle nie Christene is nie. Daar is volgens die hofstukke ook onderwysers wat hieraan meedoen.

Dit is algemeen bekend dat daar selfs godsdiensgroepe is wat leerkragte in opleiding werf om leerlinge te bearbei. Dit is nie net onwettig nie, maar immoreel.

Dikwels is leerlinge wat nie godsdienstig is nie of leerlinge wat deel is van minderhede te bang om uit te praat of op te staan of te vra om verskoon te word. Hulle vrees vernedering en uitsondering.

Voor 1994 was godsdienspraktyke en persoonlike menings van onderwysers ­algemene praktyk op skool.

Dit was niks vreemd vir ’n onderwyser om byvoorbeeld ’n geskiedenisklas te onderbreek en oor die “gevare van Satanisme” of oor sy bekering en sy geloof te praat nie.

Selfs Christene soos Rooms-Katolieke en lidmate van Pinksterkerke wat as sektes gebrandmerk is, is in die verlede dikwels as buitestanders behandel op skool.

Om nie eens te praat hoe sommige onderwysers oor Moslems gepraat het nie.

Niemand ontken leerlinge se reg om aan godsdiensrituele van hul keuse deel te neem nie. Maar as dit op so ’n manier gedoen word dat leerlinge wat nie daaraan wil deelneem nie, as tweedeklasleerlinge gebrandmerk word en die klas of skoolsaal moet verlaat wanneer sulke praktyke plaasvind, is dit nie meer vryheid van keuse nie, maar doodgewone diskriminasie.

Daarom is dit nodig om met ’n oop gemoed en objektief te kyk presies wat in die hofaansoek gevra is sonder om links en regs emosionele uitsprake te maak
en diegene wat anders glo te ­verketter.

Die Grondwet (art. 15(2)) en Skolewet (art. 7) maak baie duidelike uitsprake oor wat toelaatbaar is ten opsigte van godsdiensbeoefening by skole en wat nie.

Dit maak egter nie daarvoor voorsiening dat ’n bepaalde godsdienstige oortuiging met of sonder ’n meerderheidsbesluit aan leerlinge opgedwing word nie.

Al wat die hof nou beslis het,
is dat openbare skole nie toegelaat word om een geloof bo ’n ­ander uit te sonder en te be­voordeel nie.

Daar is nooit gevra, soos wat Claassen en sommige ander beweer, dat iemand se reg tot godsdiensvryheid geskend word nie. Daar is slegs gevra dat godsdiensbeoefening (let wel nie godsdiensonderrig nie) buite skoolure geskied sonder dat leerlinge wat dit nie wil bywoon nie regstreeks of onregstreeks geviktimiseer word.

Selfs Christengelowiges behoort die hofuitspraak te ver­welkom.

Hulle sal óók nie daarvan hou as ’n ander geloof voorkeurbehandeling kry wanneer hul kinders op skool blootgestel word aan godsdienspraktyke wat indruis teen hul geloof nie.

Jean Oosthuizen is ’n vryskutjoernalis wat spesialiseer in ­kerksake.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , | 1 Kommentaar

Jonny Steinberg oor die wond van plaasmoorde

Net soos wat plaasmoorde ’n wond en die mees sigbare simbool van geweld teenoor wit mense is, is grondbesit een van die sterkste kodes vir voortgesette rasse-ongelykheid in Suid-Afrika, het Jonny Steinberg aan Murray La Vita gesê.

Dit wil voorkom of die uiters wreedaardige aard van baie van die moorde op wit boere van ’n diep haat jeens hulle spreek, sê ’n Nederlandse lid van die gehoor aan Steinberg.

Ons sit in Zuid-Afrikahuis in Amsterdam, waar ’n onderhoud met die skrywer en akademikus teen die agtergrond van sy boek Midlands gevoer word. Hierin ondersoek hy die moord op Peter Mitchell (28), ’n boer in die KwaZulu-Natalse Middellande, in die lente van 1999.

“Terwyl ek navorsing vir Midlands gedoen het, het ek met ’n swart priester van ’n plaaslike kerk praat. Hy het gesê die misdaad maak dit vir hom baie moeilik om daar te leef.

“Toe vertel hy daar is by ’n kamer van een van die nonne ingebreek. Hulle het ’n juwelierstuk gesien wat sy gedra het en dit gevat. Hulle het ook al haar klere en ander eiendom gevat. Toe hulle uitstap, het hulle haar gesteek. Sy was swart.

“Dit het my toe getref dat hierdie swart priester en die non en die wit boere ’n entjie daarvandaan ’n hele paar dinge gemeen het: Dis middelklasmense wat deur haglike armoede omring word en hulle het waardevolle items wat gesteel kan word. Hulle is die slagoffers van baie soortgelyke misdade. Aan die een kant van die pad word die misdade plaasmoorde genoem en aan die ander kant van die pad word hulle iets anders genoem . . .”

Een middag, ’n moord

Midlands is ’n merkwaardige relaas van die uiters komplekse omstandighede en bitter verdeelde land waarin die jong boer Peter Mitchell een middag op die grondpad tussen sy ouerhuis en die kool- en tamatielande in die agterkop geskiet is.

“Daar was ’n laeintensiteit-konflik tussen wit en swart mense, met die nuwe staat as ’n akteur iewers op die agtergrond. Die konflik gaan oor wat met hierdie ou verhouding tussen die groepe gaan gebeur? Ek dink die moord op Peter Mitchell is een oomblik in daardie konflik; in ’n óú verhouding wat net nie kon voortduur nie. En die geveg is oor wat volgende gaan gebeur. Die moord is ’n ekstreme voorbeeld van daardie konflik. Hoe daardie konflik toe opgelos is, is dat ’n paar miljoen swart mense die gebied verlaat het; dit was die mees dramatiese uitkoms van daardie konflik.

“Ek sien dit in ander van my stories wat nie oor boerdery-omstandighede gaan nie, maar oor landelike dorpe waar 20 of 30 000 mense geslagte lank gewoon het, en nou is daar 150 000 mense wat almal in plakkersgemeenskappe op die grense van hierdie dorpe woon. En hulle is die kinders en kleinkinders van mense wat eens op plase gewoon en gewerk het, maar nie meer daar is nie omdat die verhouding tot ’n einde gekom het.

“Die wyse waarop wit boere hoofsaaklik op die beëindiging van hierdie verhouding gereageer het, en ek begryp dit, is deur die kontak met swart mense baie te beperk en hul kontraktuele verhoudinge met hulle so eenvoudig en beperk as moontlik te maak – hulle wil nie hê swart mense moet op hul grond bly nie en hulle wil nie vir enigiets buiten lone betaal nie.”

Die tragiese ding van kinders en kleinkinders van mense wat eens plaaswerkers was, is dat hulle niks van hul ouers en grootouers se lewens en geskiedenis weet nie, sê hy.

“Die grond is vir hulle iets vreemds; hulle beskou hulself as stedelinge sonder ’n geskiedenis. En, ja, dít is die soort mense wat Julius Malema wil mobiliseer. Indien hy daarin sou slaag om sulke mense te mobiliseer, sou hy aan die bewind gewees het want Suid-Afrika is ’n jong land; 50% van mense jonger as 24 het nog nooit gewerk of gestudeer nie. Indien Malema daardie mense sover kon kry om te stem, sou hy baie meer setels in die parlement gehad het. Maar die werklikheid is dat Malema se steunbasis eerder lê by jong, opgevoede swart mense wat aan die deur van die middelklas klop en nog nie heeltemal daar kon inkom nie. Hulle is baie meer bevoorreg as die onopgevoede, werklose jong mense; ek dink húlle stem nie eintlik nie.”

Hul vervreemding van die wêreld rondom hulle vind uiting in die feit dat hulle nie stem nie; nie eens vir Malema nie.

Simboliese betekenis

“Wat ek interessant van plaasmoorde vind, is hoe die besorgdheid en pyn daaroor in hierdie siklusse beweeg. Op ’n gegewe tydstip word hulle politiek geweldig belangrik en dan bedaar dit weer. Die moorde het hierdie enorme simboliese betekenis; dit is die mees visuele wyse waarop wit mense aan geweld onderwerp word. As gevolg daarvan verteenwoordig hulle hierdie permanente wond wat weer en weer oopgaan.”

Net soos wat plaasmoorde ’n wond en die mees sigbare simbool van geweld teenoor wit mense is, is grondbesit een van die sterkste kodes vir voortgesette rasse-ongelykheid in Suid-Afrika, meen Steinberg.

“Dit is so ’n bruikbare konsep vir politici dat dit onafwendbaar is dat dit keer op keer sal opduik. En dit word so wyd, en dikwels op aaklige wyse, gebruik.

“Wat (pres. Jacob) Zuma hoofsaaklik gedoen het met betrekking tot grond, is om ’n alliansie met ’n verskeidenheid van tradisionele owerhede te vorm. En hy probeer wetgewing betreffende tradisionele gemeenskaplike grondbesit so verander dat hoofmanne groot mag oor gewone mense het. Hy wil daardeur die ou landelike aristokrasie baie ryk maak.”

Wat is sy siening van AfriForum se onlangse verslag waarin beweer word dat plaasgeweld op sekere tydstippe toegeneem het ná radikale uitsprake oor boere en grondbesit deur mense soos Peter Mokaba, Julius Malema en Zuma?

“Grondbesit is ’n baie gelaaide konsep en mense gebruik dit baie sinies. Ek weet nie of politici se uitsprake (soos “Kill the boer!”) ’n regstreekse impak op geweldsvlakke het nie. Ek dink wat wel waar is, is dat ons in ’n tyd leef waarin alle politici in Suid-Afrika baie min gesag het. Die land as ’n geheel is baie sinies oor wat politici sê. Zuma is nie ’n gewilde president nie en Cyril Ramaphosa, wat by hom wil oorneem, ook nie. En baie arm mense is uiters skepties oor Malema . . . Ek weet nie of politici nog soveel gesag oor gewone mense het dat hulle hulle tot geweld kan aanspoor (deur hul uitsprake) nie.”

Plase ‘kosbaar vir almal’

Hy was onlangs die eksterne eksaminator van ’n Kanadese student wie se doktorsgraad handel oor ’n mondelinge geskiedenis van geweld teenoor wit boere soos deur plaaswerkers vertel.

“Sy was hoofsaaklik in die KwaZulu-Natalse Middellande en het uiteindelik met 500 of 600 plaaswerkers of voormalige werkers gepraat. Haar tesis handel oor wat hierdie mense van die situasie dink. Die beeld wat sy van hulle skets, is werklik nogal merkwaardig.

“Die mense is hartseer oor wat die afgelope 20 of 30 jaar gebeur het, maar wat aan die lig gekom het, is ’n redelike nugter beskouing. Hulle het gesê: ‘Ons wil wit mense nie wegjaag nie want hulle gee ons werk. Wat gaan van hierdie plase word? Die plase is kosbaar, nie net vir hulle nie, maar ook vir ons.’

“In reaksie op die vraag of hulle van ’n wit mens weet wat aangeval en doodgemaak is, het sommiges ja gesê. En wat dink hulle daarvan? ‘Ons is hartseer daaroor,’ is die algemene reaksie.

“Ek het nie indruk gekry van ’n bevolking wat op die punt is om ’n revolusionêre aanslag op die grondeienaars te loods nie. Ek het die indruk gekry van ’n redelik sober, konserwatiewe klomp mense. Hulle het beslis nie gelyk na die soort mense wat Julius Malema opgesweep gaan kry nie.”

* Hierdie is die verslag van ’n openbare onderhoud met Steinberg.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Lewer kommentaar